> Wapenschild van Karel II de Lalaing, neef van Antoon de Lalaing. Fragment van een glasraam uit de Sint-Katharinakerk van Hoogstraten.

 



Museumcollectie

Het Stedelijk museum van Hoogstraten bezit een uitgebreide en mooie collectie die getuigt van het rijk historisch verleden van Hoogstraten. Een groot deel hiervan werd gefotografeerd en kan u hier vinden. Voorlopig gaat het om een kleine 300 objecten, maar in de toekomst wordt dit nog uitgebreid naar de volledige collectie.

Affiches: Het Stedelijk Museum Hoogstraten bezit meer dan 700 affiches vanaf de 18de eeuw tot nu. Het zijn affiches van het Heilig Bloed, van verenigingen, officiële aankondigingen maar ook propaganda-affiches uit WOII. Hier kan u een 250 geselecteerde affiches bekijken.
Grafiek : Grafiek is een vorm van beeldende kunst waarbij de kunstenaar gebruik maakt van allerlei druktechnieken. Van een aantal hier getoonde gravures bevindt de oorspronkelijke drukplaat zich in de Sint-Catharinakerk te Hoogstraten. Vermoedelijk werden de afdrukken verkocht aan bedevaarders.
Meetinstrumenten : Tot de Franse tijd was er geen uniformiteit in het hanteren van allerlei maten. Elke streek had zijn eigen gewoontes. Zo was de Hoogstraatse roede gelijk aan twintig Antwerpse voeten en 400 roeden gelijk aan een bunder of zes loopsaeten. Een Antwerpse voet was 0,2868 meter, de Herentalse voet was 0,28743 meter. Een pond in Antwerpen was gelijk aan 0,470156 kg, in Mechelen was een pond 0,469247 kg.
Topstukken : De hier getoonde objecten hebben elk een onlosmakelijke band met Hoogstraten en dragen elk het verleden van hun stad. De torenhaan die gedurende honderden jaren op de Sint-Catharinakerk stond en heel Hoogstraten overschouwde. Het Beggabeeld dat symbool staat voor ons begijnhof en eeuwenlang in de nis van het Convent stond. Er is echter geen sterke symbool voor Hoogstraten dan het minstens 15de eeuwse oude stadszegel. Bijna vanaf het ontstaan van Hoogstraten bekrachtigde dit zegel alle belangrijke stukken en was getuige van de scharniermomenten in de geschiedenis van Hoogstraten.
Collecties in andere musea : Naast het Stedelijk museum van Hoogstraten bezitten nog verschillende andere instellingen artefacten van Hoogstraten. Zo bezit het Jubelpark in Brussel een depot van bronzen bijlen gevonden aan den Aard in de eerste helft van de 19de eeuw. Ook in het Penningkabinet, in het slot Anholt in Duitsland en in het Taxandriamuseum van Turnhout zijn nog diverse voorwerpen van Hoogstraten.
Matrijzen en stempels : Het Stedelijk museum bezit een unieke collectie matrijzen uit de 15de, 16de en 17de eeuw voor het maken van schepenzegels. Iedere schepen had zijn zegel met daarop zijn familiewapen, handelsmerk of andere heraldische afbeelding. In Hoogstraten is het werktuig de meest afgebeelde figuur. Naast de matrijzen zijn ook de gemeentestempels van de 18de en 19de eeuw bewaard gebleven.

Archeologie : Vanaf de jaren zestig wordt er opgegraven op de Meirberg in Meer. In het begin van de jaren negentig werd er veel gevonden op het begijnhof, ook in de huizen zelf. Zo kan u een aantal stukken bekijken uit begijnhof nr. 36 (bewaargeving Frans Van Luffelen). In 2003-2004 werd er gegraven in Meer en vond men een ijzertijdnederzetting en de `Man van Meer`. Tenslotte vond er bij de restauratie van de Laermolen een klein archeologisch onderzoek plaats.

Culinair Erfgoed : Wij hebben een verleden van kermissen, bruiloften en teerfeesten waar familie en buren samenkwamen rond met papier bedekte lange tafels en soms twee tot drie dagen achtereen aten en dronken en dansten. Denk maar aan de bruiloften in de opgewitte boerenstallingen, waar stevige kookvrouwen in reusachtige ketels tientallen liters soep kookten, kermenaaien klaarmaakten op de Leuvense stoof, varkenskoteletten bakten en worsten braadden aan de lopende meter. Vaak vloeide er zelfgemaakt bier en speelde Louis Doms op zijn trekzak de Achtelse kadril.
Kunstcollectie : In 1937 en in 2001 ontving het museum twee belangrijke schenkingen die het grootste deel uitmaken van de kunstcollectie. In 1937 schonk Alfred Ost een deel van zijn werken aan het toenmalige Heilig Bloedvolksmuseum en in 2001 de erfgenamen van Jan Huet een 600-tal werken van Jan Huet aan het Stedelijk museum.
Ex-voto`s : De term ‘ex-voto’ is Latijn en betekent letterlijk ‘gegeven uit gelofte’. Ex-voto’s worden geschonken aan heiligen. De speciaal vervaardigde ex-voto’s zijn gemaakt uit zilver, was, ijzer of hout en tonen een afbeelding van de persoon, ziekte of gebeurtenis. Door de lage prijs waren wassen ex-voto’s bijzonder populair. Door het vasthouden van het beeldje wordt de pijn of ziekte waaraan men lijdt overgedragen op het voorwerp. Vaak waren deze ex-voto’s te koop in de buurt van kerken en kapellen en in de omgeving van bedevaartsplaatsen.
Archiefstukken en boeken : Hier vindt u enkele boeken uit onze bibliotheek en enkele belangrijke documenten uit de Hoogstraatse geschiedenis. Zo onder andere de lettres patentes van de verheffing van het graafschap Hoogstraten tot een hertogdom of het Manifest van het Brabants volk uitgegeven te Hoogstraten op 24 oktober 1789. Verder enkel 19de eeuwse lofdichten van begijnen en de keuren van de Vrijheid van 1555, uitgevaardigd door Antoon de Lalaing.
Uit de Sint-Catharinakerk : De Sint-Catharinakerk in Hoogstraten werd gebouwd tussen 1525 en 1550, in opdracht van Antoon de Lalaing en Elisabeth van Culemborg, graaf en gravin van het graafschap Hoogstraten. De kerk werd gebouwd aan de hand van plannen van architect Rombout Keldermans. Glas-in-loodramen uit de 15e en 16e eeuw, praalgraven, wandtapijten en het H. Bloedschrijn zijn in de kerk te vinden. Het koorgestoelte is uit de eerste helft van de 16e eeuw. Hier een korte selectie van enkele kenmerkende objecten uit de museumcollectie zoals de klepels van de klokken van de oude kerk van voor 1525.
Heilig Bloedcollectie : Kort voor 1380 geschiedde in Boxtel een wonder, waarbij witte miswijn uit een door de priester omgestoten kelk op de altaarddoeken en het corporale veranderde in bloedvlekken. Pas op zijn sterfbed maakte de priester dit bekend. Spoedig trokken bedevaartgangers naar Boxtel om de zogenoemde Heilige Bloeddoeken te vereren. Hoogstraten ontving in 1652 de Heilig-Bloeddoeken van Boxtel in Noord-Brabant. Dit was het begin van de Heilig Bloedverering in Hoogstraten. Het stedelijk museum van Hoogstraten is begonnen als het Heilig Bloedvolksmuseum en bezit ook nu nog een collectie rond het Heilig Bloed.
Skulpturen en kruisbeelden : Een crucifix is de Latijnse benaming voor 'kruisbeeld', een symbool uit de christelijke traditie. Het is een kruisbeeldvorm waarbij het lichaam (corpus) van de gekruisigde Christus op een kruis is bevestigd. Het bestaat in allerlei vormen en maten, van meters hoog tot centimeters klein.

 

 
      Erfgoedbank Hoogstraten - www.erfgoedbankhoogstraten.be - © Stedelijk Museum Hoogstraten